ගාලු කොටුව

 

                                                                       ගාලු කොටුව

ගාල්ල කොටුවේ ඓතිහාසික පසුබිම

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති ගාල්ල කොටුව ලෝක උරුමයක් ලෙස සැලකෙන ඉතා සුවිශේෂී නිර්මාණයකි. මෙය මුලින්ම 1588 දී පෘතුගීසීන් විසින් ඉදිකරන ලද අතර, පසුව 17 වන සියවසේදී ලන්දේසීන් විසින් එය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරමින් නවීකරණය කරන ලදී. ශතවර්ෂ හතරකට වඩා පැරණි මෙම බලකොටුව අදටත් ආසියාවේ දක්නට ලැබෙන හොඳම ආරක්ෂිත පෞරාණික නගරයක් ලෙස සැලකෙන අතර, යුරෝපීය වාස්තු විද්‍යාව සහ දකුණු ආසියානු සම්ප්‍රදායන් මනාව මුසු වූ ස්ථානයකි.

සංචාරක ආකර්ෂණය සහ වර්තමාන ස්වභාවය

අක්කර 130ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයක පැතිරී ඇති මෙම කොටු පවුර තුළ පැරණි පල්ලි, කෞතුකාගාර, ප්‍රදීපාගාරය සහ ලන්දේසි පන්නයට තැනූ නිවාස රාශියක් දැකගත හැකිය. වර්තමානයේ මෙය දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්ගේ ප්‍රධාන ආකර්ෂණයක් වී ඇත්තේ එහි ඇති පෞරාණික සුන්දරත්වය සහ මුහුදු වෙරළට මුහුණලා ඇති ආකර්ශනීය වටපිටාව නිසාය. 2004 වසරේ ඇති වූ සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පවා ආරක්ෂා වීමට තරම් ශක්තිමත් වූ මෙම දැවැන්ත ගල් පවුරු, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය සහ ඉංජිනේරුමය දක්ෂතාවය මනාව ලොවට විදහා දක්වයි.

ගාල්ල කොටුවේ වත්මන් තත්ත්වය පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීමේදී එය ඓතිහාසික උරුමයක් මෙන්ම සක්‍රීය වාණිජ සහ සංචාරක කලාපයක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය.

සංචාරක සහ ආර්ථික ප්‍රබෝධය

වර්තමානය වන විට ගාල්ල කොටුව ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම සංචාරක ආකර්ෂණයකි. පෞරාණික ලන්දේසි ගොඩනැගිලි බොහොමයක් අද වන විට සුඛෝපභෝගී හෝටල්, අවන්හල්, කලාගාර සහ අත්කම් නිර්මාණ අලෙවිසැල් බවට පත් කර ඇත. දේශීය මෙන්ම විදේශීය සංචාරකයින් විශාල වශයෙන් මෙහි ගැවසෙන අතර, විශේෂයෙන්ම සවස් කාලයේ කොටු පවුර මත ඇවිදීම සහ හිරු බැස යන දසුන නැරඹීම ඉතා ජනප්‍රියය.

සංරක්ෂණය සහ අභියෝග

යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් බැවින් මෙහි පෞරාණිකත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීමට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව දැඩි නීති රීති පනවා ඇත. කෙසේ වෙතත්, වර්තමානයේ අධික වාණිජකරණය නිසා එහි තිබූ නිශ්ශබ්ද, සාම්ප්‍රදායික නගරයක ස්වභාවය තරමක් දුරට වෙනස් වී ඇති බවට මතයන් පවතී. එමෙන්ම මුහුදු ඛාදනය සහ දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ මෙම ඓතිහාසික ස්මාරකය ආරක්ෂා කර ගැනීම බලධාරීන් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන අභියෝගයකි.

සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස

ගාල්ල ජාත්‍යන්තර සාහිත්‍ය උළෙල (Galle Literary Festival) වැනි ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ සංස්කෘතික වැඩසටහන් පවත්වන කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසද වර්තමානයේ මෙය ප්‍රචලිතය. මෙහි ජීවත් වන ජනතාව අතර පවතින විවිධ ආගමික සහ වාර්ගික සහජීවනය කොටුවේ සජීවී බව තවදුරටත් තහවුරු කරයි.

ගාල්ල කොටුව තුළ අදටත් විරාජමානව පවතින සුවිශේෂී ස්ථාන කිහිපයක් සහ ඒවායේ වැදගත්කම

1. ගාල්ල ප්‍රදීපාගාරය (Galle Lighthouse)

කොටුවේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සංකේතය මෙයයි. 1848 දී මුලින්ම ඉදිකරන ලද මෙය, ලංකාවේ පැරණිතම ප්‍රදීපාගාර මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන අඩි 87ක් උසැති සුදු පැහැති ප්‍රදීපාගාරය 1939 වසරේදී අලුතින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. මෙය මුහුදු වෙරළට ආසන්නව, උසැති තල් ගස් පෙළකට මැදිව පිහිටා ඇති නිසා ඡායාරූප ශිල්පීන්ගේ සහ සංචාරකයින්ගේ ප්‍රියතම ස්ථානයකි.

2. ලන්දේසි ප්‍රතිසංස්කරණ පල්ලිය (Dutch Reformed Church)

1755 වසරේදී ඉදිකරන ලද මෙම පල්ලිය ලංකාවේ පැරණිතම රොතේෂ්තන්ත පල්ලිවලින් එකකි. මෙහි ඇති වාස්තු විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ සහ බිම අතුරා ඇති පැරණි සොහොන් ගල් (Tombstones) මගින් ලන්දේසි යුගයේ ඉතිහාසය මැනවින් විදහා දක්වයි. මෙහි වහලය කිසිදු කුළුණක ආධාරයක් නොමැතිව රඳවා තිබීම විශේෂ ඉංජිනේරු දක්ෂතාවයකි.

3. පැරණි ලන්දේසි රෝහල (Old Dutch Hospital)

ලන්දේසි යුගයේදී රෝහලක් ලෙස භාවිතා කළ මෙම ගොඩනැගිල්ල අද වන විට සාප්පු සංකීර්ණයක් සහ අවන්හල් පරිශ්‍රයක් (Shopping Precinct) ලෙස නවීකරණය කර ඇත. එහි ඇති විශාල කුළුණු සහ දිගු ආලින්ද ලන්දේසි වාස්තු විද්‍යාවේ අනන්‍යතාවය කියාපාන අතර, සංචාරකයින්ට විවේකීව කාලය ගත කිරීමට මෙය කදිම ස්ථානයකි.

4. ඔරලෝසු කණුව (The Clock Tower)

කොටුවේ ප්‍රධාන ද්වාරයට ආසන්නව, මුහුද දෙසට මුහුණලා පිහිටි මෙම ඔරලෝසු කණුව 1883 දී බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී ඉදිකරන ලද්දකි. එය ගාල්ල නගරයේ සිට කොටුවට ඇතුළු වන විට මුලින්ම නෙත ගැටෙන ප්‍රධාන සලකුණකි.

ගාල්ල කොටුව යනු හුදෙක් ගල් පවුරකින් වට වූ නගරයක් පමණක් නොව, ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය, වර්තමානය සහ අනාගතය යා කරන සජීවී ස්මාරකයකි. එය යුරෝපීය සහ ආසියානු සංස්කෘතීන්ගේ අපූරු මුසුවක් නිරූපණය කරන අතර, ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා ස්වභාවික විපත් හා කාලයේ වෙනස්වීම් හමුවේ නොසැලී පැවතීම එහි ඇති සුවිශේෂීත්වයයි.

අපගේ අභිමානවත් උරුමයක් වන මෙය මතු පරපුර උදෙසා ආරක්ෂා කර ගැනීමත්, එහි ඇති ඓතිහාසික වටිනාකම ලොවට විදහා දැක්වීමත් අප සැමගේ වගකීමකි. ඔබ ගාල්ලේ සංචාරය කරන්නේ නම්, මේ පෞරාණික සුන්දරත්වය අත්විඳීමට අමතක නොකරන්න.