Total Pageviews

Thursday, January 29, 2026

රුවන්වැලිමහාසෑය


                                                                  රුවන්වැලිමහාසෑය
 


  රුවන්වැලිමහාසෑය පූජනීය ස්ථාන අතරින් අතිපූජනීය ස්ථානයක් බවට පත්ව ඇත. ආගමික වැදගත්කමට අමතරව, රුවන්වැලිමහාසෑය ජාතික සංකේතයක් ද වන අතර, වීරමානී මවක හා පුතෙකු, නිර්භීත රණකාමී රජෙකු සහ එක්සත් ශ්‍රී ලංකාවක් සඳහා සංකේතයක් ලෙස සැලකේ . දිවයිනේ දාගැබක තැන්පත් කර ඇති බුදුන් රජාණන්වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලාගේ විශාලතම ධාතු එකතුව මෙහි තැන්පත් කර ඇති නිසා, එය ඉතාමත් පූජනීය වන්දනා ස්ථානයක් ලෙස බොදු ජනතාව අතර ප්‍රචලිතවී තිබේ .

මුල් ස්තූපය අඩි 180ක් (මීටර් 55) පමණ උසකින් සාදා තිබූ අතර, ඉන්පසු පාලනය කළ රජවරුන් විසින් බොහෝ සංශෝධන හා විශාලීකරණ සිදු කර ඇත. අද වනවිට, එය අඩි 350ක් (මීටර් 107) උසින් පවතී, සහ ව්‍යාසය අඩි 300ක් (මීටර් 92) වේ.

රුවන්වැලි සෑය පරිශ්‍රයේ වැදගත් ස්ථාන

ක්‍රි.පූ. 2 වැනි සියවසේදී ඉදිකරන ලද මෙම විශාල ස්තූපයම පමණක් නොව, වටපිටාවට විහිදෙන පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන්ද සියවස් ගණනකට පැරණි, වැදගත් ඉතිහාසමය සන්ධිස්ථානයන්ය.

මෙම ස්තූපය වටා පවත්නා අතිවිශාල ඉදිකිරීම් දාගැබේ වටිනා සංස්කෘතික මූලධර්මයන් වටහා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම ස්ථානයේ පැරණි විහාර මන්දිර, මූලික පදනම්, සහ වෙනත් නටබුන් පිළිබඳව හැදෑරීම අතීතයේ බෞද්ධ ජීවිතය හා සංස්කෘතිය පිළිබඳ දැක්මක් ලබා දේ.

The Five Buddhas of this eon at the new image house of Ruwanweli Maha Seya
පස් බුදුවරු

රුවන්වැලිමහාසෑය පරිශ්‍රයේ ප්‍රධාන බටහිර දොරටුවෙන් ඇතුල් වන විට, මුලින්ම ඔබේ අවධානය යොමු වන්නේ වම් පැත්තේ ඇති දුටුගැමුණූ රජුගේ ක්‍රි.පූ (161-137)  මෑණියන් වන විහාරමහා දේවියගේ නව ප්‍රතිමාව වෙතයි.

එතැනින් වම් පසට හැරුණු විට, අලුතින් ඉදිකරන ලද පිළිම ගෙයක් දැකගත හැකිය. මෙහි, මෙම කල්පයේ පහළ වන පස් බුදුවරුන් නියෝජනය කරන පැරණි පිළිම පහක් තැන්පත් කර ඇත. මේ වන විට බුදුවරුන් හතර නමක් පහළ වී ඇති අතර, ගෞතම බුදුන් වහන්සේ අවසානයට පහළ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේයි. පස්වන පිළිමය සංකේතවත් කරන්නේ මීළඟට පහළ වන, එනම් මෙම කල්පයේ අවසාන බුදුන් වන මෛත්‍රී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ය. මුලින් හානියට පත් තත්ත්වයෙන් සොයාගත් මෙම පිළිම පසුව පිළිසකර කර ඇත. 

පිළිම ගෙයෙහි දකුණු පැත්තේ බිත්තියට යාබදව, වීදුරු ආවරණයක් තුළ තවත් විහාරමහා දේවියගේ පිළිමයක් දැකගත හැකිය. මෙය විසිවන සියවසේ අග භාගයේදී තැන්පත් කරන ලද්දකි. කලාත්මකව අලංකාර වුවද, මෙම පිළිමය පුරාවිද්‍යාත්මකව එතරම් වැදගත් එකක් ලෙස නොසැලකේ.  

slab inscription from the reign of King Nissanka Malla (1187–1196 CE)
නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ (ක්‍රි.ව. 1187–1196) සමයට අයත් ශිලා ලිපිය

කලින් සඳහන් කළ වීදුරු ආවරණය අසල, පොළොන්නරු යුගයේ රජ කළ නිශ්ශංක මල්ල රජතුමාට (ක්‍රි.ව. 1187–1196) අයත් ශිලා ලිපියක් දැකගත හැකිය. මෙම ලිපියේ, රජතුමාගේ ආගමික කටයුතු පිළිබඳ තොරතුරු ඇතුළත් වන අතර, විශේෂයෙන්ම ඔහුගේ පාලන සමයේ සිව්වන වසරේදී රුවන්වැලි සෑය වෙත පැමිණි බව එහි සඳහන් වේ.

රුවන්වැලි සෑයට දකුණු දෙසින්, වීදුරු ආවරණයකින් යුත් තවත් කොටසක් තුළ, මෙම පුදබිමේ ඇති වඩාත්ම පැරණි පිළිමවලින් එකක් තැන්පත් කර ඇත. මෙය  භාතිකාභය රජතුමාගේ (ක්‍රි.පූ 20 - ක්‍රි.ව 06)  පිළිමයක් ලෙස සැලකේ. සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ කාලගුණික බලපෑම්වලට ලක්වීම නිසා, මෙම පිළිමය බෙහෙවින් ඛාදනය වී තිබේ.




රුවන්වැලිසෑය ස්තූපයේ ගලින් නෙළන ලද අනුරුව

භාතික අභය රජුගේ පිළිමය ඉදිරිපිට, තනි ගලකින් නෙළන ලද විශේෂ නිර්මාණයක් දැකගත හැකිය. මෙය, හස්ති ප්‍රාකාරයකින් වටකර ඇති වේදිකාවක් මත පිහිටා ඇති, රුවන්වැලි සෑයේ ගලින් නෙළු ආකෘතියකි.

එක් ජනප්‍රවාදයකට අනුව, මෙම ආකෘතිය නිර්මාණය කර ඇත්තේ සෑය සෑදීමට පෙර, දුටුගැමුණු රජතුමාට මූලික සැලැස්මක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට ය. එහෙත්, බහුලව පිළිගන්නා මතය වන්නේ, මෙය නිශ්ශංක මල්ල රජතුමා විසින් රුවන්වැලි සෑය වන්දනාමාන කිරීමට පැමිණි අවස්ථාවේදී පූජා කරන ලද්දක් බවයි. මෙම කාරණය මහාවංශයේ ද සඳහන් වේ.

Conserved ancient Elephant Wall at Ruwanweliseya
රුවන්වැලිසෑයේ සංරක්ෂණය කරන ලද පුරාණ අලි ප්‍රාකාරය

ඔබ රුවන්වැලි සෑය වටා ගමන් කරන විට, සලපතල මළුවෙන් (ගල් අතුරා ඇති ඉහළ මළුව) මඳක් පිටතින්, මුල් හස්ති ප්‍රාකාරයේ සංරක්ෂණය කර ඇති කොටසක් දැකගත හැකිය. මෙම අලංකාර ප්‍රාකාරය සෑය වටා ඉදිකරන ලද්දේ සද්ධාතිස්ස රජතුමා (ක්‍රි.පූ. 137-119) විසිනි. එහි විශේෂත්වය වූයේ, එක් එක් පැත්තට හස්ති රූප 100 බැගින්, මුළු හස්ති රූප 400 ක් මෙම ප්‍රාකාරයේ නෙළා තිබීමයි.

The place where the antiquities are stored in Weli Maluwa at Ruwanweliseya
රුවන්වැලිසෑයේ වැලි මළුවේ පුරාවස්තු ප්‍රදර්ශනය කරන ස්ථානය

රුවන්වැලි සෑයේ උතුරු දොරටුවෙන් ඇතුළු වන විට, රෝද පුටු භාවිතා කරන්නන්ට පහසුවෙන් ඇතුළු වීමට හැකි වන පරිදි එය සකසා ඇත.

නමුත්, ඔබ මෙම උතුරු පිවිසුමේ ඇති පඩිපෙළ බැස ගියහොත්, වම් පැත්තේ ඇති වැලි මළුවෙහි විශේෂ ප්‍රදර්ශන කොටසක් දැකගත හැකිය. මෙම ස්ථානයේ, සෑය වටා කැණීම් කිරීමේදී සොයාගත්, හානියට පත් වූ ශිලාමය පුරාවස්තු එකතුවක් තැන්පත් කර ඇත. මෙහිදී, කැඩී ගිය බුදු පිළිම කොටස්, මුරගල්, සිංහ හිස්, කැටයම් කළ ගල් පුවරු සහ පැරණි ශිලා ලිපි කොටස් වැනි විවිධ පුරාවස්තු දැකගත හැකිය.

Dutugemunu Pillar at Ruwanweli Seya
රුවන්වැලිසෑයේ දුටුගැමුණු ශිලා ස්ථම්භය

රුවන්වැලි සෑයේ උතුරු දොරටුවට දකුණු පසින්, ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයට අයත් ඉතා වැදගත් පුරාවස්තුවක් දැකගත හැකිය – ඒ අති විශාල ශිලා ස්ථම්බයකි. මෙය දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා (ක්‍රි.පූ 307-267) විසින් පිහිටුවන ලද්දක් බව විශ්වාස කෙරේ.

මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි, මහින්ද මහරහතන් වහන්සේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමාට අනාවැකියක් පළ කළහ. ඒ, අනාගතයේදී දුටුගැමුණු නම් රජ කෙනෙකු විසින් මහා සෑයක් මෙම ස්ථානයේ ඉදිකරන බවයි. රජතුමා මෙම අනාවැකිය එම ශිලා ස්ථම්බයේ සටහන් කළ බව පැවසේ. කෙසේ වෙතත්, කාලයත් සමඟ එම සෙල්ලිපිය දිරාපත් වී ඇති හෙයින් අද එය කියවීමට නොහැක. රුවන්වැලි සෑය ඉදිකරන ලද්දේ මෙම ශිලා ස්ථම්බය මුලින් පිහිටා තිබූ ස්ථානයේම බැවින්, දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් සෑය සෑදීමේදී මෙම ස්ථම්බය එහි වර්තමාන ස්ථානයේ සිටුවා ඇත. 

ඔබ නැවතත් සලපතල මළුවට (ගල් අතුරා ඇති ඉහළ මළුව) පැමිණ, සෑය වටා දකුණට (දක්ෂිණාවර්තව) ගමන් කරන විට, නැවතත් ප්‍රධාන පිවිසුම වෙත ළඟා වනු ඇත. මෙම පිවිසුමේ පඩිපෙළට දකුණු පසින්, වීදුරු ආවරණයක් තුළ, දුටුගැමුණු රජතුමාගේ යැයි සැලකෙන තවත් ඉපැරණි පිළිමයක් දැකගත හැකිය. මෙම පිළිමය සොයා ගන්නා විට එහි දෑත් තිබී නැත. පසුව, එම දෑත් නැවත සකස් කර (ප්‍රතිසංස්කරණය කර) ඇත. 

Yathuru Pokuna (Key Pond) at Ruwanweli Maha Seya Monastery
රුවන්වැලිමහාසෑය ආරාමයේ යතුරු පොකුණ

රුවන්වැලිසෑයේ ප්‍රධාන පිවිසුමේ පඩිපෙළෙන් පහළට යන විට, කුඩා ගේට්ටුවක් සහිත ගඩොලින් තැනූ ගොඩනැගිල්ලක් දැකගත හැකිය. වර්තමානයේ මෙය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ වාසස්ථානයක් ලෙස භාවිතා වේ.

මෙම ස්ථානයේ උද්‍යානය තුළ, අලුත්වැඩියා කරන ලද පැරණි පොකුණක් පිහිටා ඇත. මෙය ගඩොලින් තනා ඇති අතර, එහි හැඩය යතුරකට සමාන බැවින් යතුරු පොකුණ ලෙස හැඳින්වේ. අතීතයේදී, මහා විහාරයේ වැඩසිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා ඔවුන්ගේ ජල අවශ්‍යතා සඳහා මෙම පොකුණ භාවිතා කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. 

රුවන්වැලිමහාසෑයේ ඉතිහාසය

මහාවංශයේ සඳහන් වන ආකාරයට, බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවන වරට ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කළ අවස්ථාවේදී, උන්වහන්සේ අනුරාධපුරයටත් වැඩියහ. එහිදී පසුකාලීනව මේඝවණාරාමය පිහිටුවන ලදී. උන්වහන්සේ ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ රෝපණය කිරීමට නියමිත ස්ථානයට වැඩම කළ අතර, මහා සෑය වන රුවන්වැලිසෑය ඉදිකරන අනාගත ස්ථානයටද වැඩම කොට එහිදී භාවනා කළ සේක. මෙම පූජනීය සිදුවීම හේතුවෙන්, රුවන්වැලිසෑය භූමිය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ස්පර්ශය ලැබූ සොළොස්මස්ථාන අතරින් 10 වන ස්ථානය ලෙසත්, අනුරාධපුරයේ ඇති අටමස්ථාන අතරින් එක් ස්ථානයක් ලෙසත් සැලකේ.

දක්ෂ රණකාමී රජකු වූ දුටුගැමුණු රජතුමා (ක්‍රි.පූ. 161–137) දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණිකයෙකු වූ එළාර පරදවා මුළු දිවයිනම එක්සේසත් කිරීමෙන් පසුව, රුවන්වැලිසෑය ඉදිකිරීම පිළිබඳව පුරාණ ශ්‍රී ලංකා පුස්කොළ පොත්හි පැහැදිලිව සඳහන් කර ඇත.

රුවන්වැලිමහා සෑය සහ භික්ෂු සංඝයා වෙනුවෙන් පූජා කළ මහල් හතකින් යුත් ඉදිකළ ලෝවාමහාපාය ඉදිකිරීමෙන් අනතුරුව, දුටුගැමුණු රජතුමා එකල ලොව විශාලතම ගඩොල් නිර්මාණය ලෙස සැලකෙන රුවන්වැලි සෑය ඉදිකිරීමට පටන් ගත්තේය. මෙම සෑය ඉදිකරන ස්ථානය මීට පෙර මහින්ද මහරහතන් වහන්සේ විසින් තෝරාගෙන තිබූ අතර, දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් දැවැන්ත ශිලා ස්ථම්යබයක් සිටුවා එම ස්ථානය සලකුණු කර තිබුණි. රුවන්වැලි සෑය ඉදිකිරීම ආරම්භ කිරීම සඳහා, දුටුගැමුණු රජතුමා පසුව මෙම ශිලා ස්ථම්බය එහි මුල් ස්ථානයෙන් ඉවත් කර, සෑයේ උතුරු පසට ගෙන ගොස් නැවත පිහිටුවීය.


මහාවංශයේ රුවන්වැලි මහා සෑය ඉදිකිරීම

මහාවංශයේ සඳහන් වන ආකාරයට, රුවන්වැලි සෑයේ අත්තිවාරම දැමීම සඳහා භූමිය සකස් කළ ආකාරය පිළිබඳ විස්තර විසි නව වන පරිච්ඡේදයේ, 2 සිට 17 දක්වා ගාථාවල දක්වා ඇත. එම විස්තර පහත දැක්වේ.

"මිහිපල් තෙමේ එහි ගල් ටැඹ පහ කරවා අනේක ප්‍රකාරයෙන් ස්ථිර කරනු පිණිස සෑ තැන සත් රියනක් කැණ වූයේ ය. අර්ථානර්ථ දැන්මෙහි දක්ෂ වූ නරේන්ද්‍ර තෙම එහි සුණු ගල් යෝධයන් ලවා ගෙන්වා ගුළු ගස්වා සුණු කකරන ලද ගල් භූමිය ස්ථිර වන පිණිස සමින් වසන ලද පතුල් ඇත්තා වූ මහ ඇතුන් ලවා මැඩ වී ."

"අහස් ගඟ හුණු තන්හි සතතයෙන් තෙත් වූ එහි හාත්පස තිස් යොදුන් බිම මැටි සියුම් මේ මැටි තොමෝ සියුම් බැවින් වෙඬරු මැටි යයි කියනු ලැබේ. එතැනින් රහත් සාමණේරවරයෝ තුමු මැටි ගෙණාහ. එහි ගල් අතළෙහි මැටි ඇතිර විය. නරේන්ද්‍ර තෙම මැටි මතුයෙහි ගල් ඇතිර වූයේය. ඒ මතුයෙහි ශුද්ධ වූ කර ගල්ද ඒ මතුයෙහි බොරළු ද ඇතිර වූයේය. පෘථිවිශ්වර තෙම හිමවතින් සාමණේරවරයන් විසින් ගෙණෙන ලද පළිඟු ගල් ඒ මත්තෙහි ඇතිර වූයේය. පළිඟු අතල මත්තෙහි ගල් ඇතිර විය. සෑම තන්හි මැටියෙන් කටයුත්තෙහි නවනීත නම් මැටීම විය. නරේන්ද්‍ර තෙම රස ජලයෙන් මිශ්‍ර කළ ගිවුලු මැලියමින් අටඟුල් බොල් ලෝහ පටක් ඇතිරිය මත්තෙහිඳ, ඊමත්තෙහි තල තෙලින් තෙමන ලද රන්සිරියෙලින් සෑය පිහිටන තන්හි විශේෂයෙන් ප්‍රසන්න වූ සිතින් මෙසේ පිරියම් කරවා ඇසළ මස පුර තුදුස්වක් දවස්හි භික්ෂූ සංඝයා රැස්කරවා ස්වාමීනි, මහසෑය පිණිස මඟුල් ගඩොල සෙට පිහිටු වන්නෙමි. මෙහි අපගේ ස්වාමී වූ සියලුම සංඝ තෙම රැස්වේවා, බුද්ධ පූජා යෙදීමෙන් මහජනයාගේ වැඩ කැමැත්තා වූ මහජන තෙමේ ද පෙහෙවස් සිල් ඇතිව සුවඳ මල් ආදිය ගෙණ මහ සෑය පිහිටුවන තැනට සෙට යේවා” යි මේ වදන කීයේ ය.

_මහාවංසය_

කෙසේ වෙතත්, දුටුගැමුණු රජතුමාට මෙම විශාල සෑයේ වැඩ සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් වනවා දැකීමට ලැබුණේ නැත. රජතුමා බරපතළ ලෙස ඔත්පල වූ විට, සෑයේ ඉතිරි වැඩ කටයුතු සම්පූර්ණ කිරීමේ වගකීම ඔහු තම සොහොයුරා, සද්ධාතිස්සට පැවරීය.

රජතුමා මරණාසන්නව සිටියදී, තමන් විසින් ආරම්භ කරන ලද සෑය සම්පූර්ණ කොට දැකීමට දැඩි ආශාවකින් පසුවිය. එවිට, රජුගේ සොහොයුරා විසින් සෑයේ මුළු ගර්භයම සුදු රෙද්දකින් ආවරණය කර, සෑයේ ඉහළ කොටස උණ බම්බු වලින් තාවකාලිකව සාදා, එය රන් ආලේපයකින් පින්තාරු කළේය. ඉන්පසු, වැඩ අවසන් කළා සේ පෙනෙන ලෙස සෑය රජතුමාට පෙන්වීම සඳහා, ඔහුව සෑය අසලට රැගෙන යන ලදී.

රජතුමා සෑය අසලට පැමිණි විට, එහි වැඩසිටි ථේරපුත්තාභය මහරහතන් වහන්සේ දැකීමෙන් මහත් සතුටට පත් විය. ථේරපුත්තාභය යනු එළාර පරදවා රට එක්සේසත් කිරීමට දුටුගැමුණු රජුට උදව් කළ දස මහා යෝධයන්ගෙන් කෙනෙකි. පසුව ඔහු පැවිදි විය.

රජතුමා ථේරපුත්තාභය මහරහතන් වහන්සේ අමතා මෙසේ පැවසීය: “පෙර කාලයේදී, මාගේ දස මහා යෝධයන්ගෙන් කෙනෙකු වූ ඔබගේ සහය ඇතිව, රට අල්ලාගෙන සිටි සතුරන්ට එරෙහිව මම යුද්ධ කළෙමි. නමුත් දැන්, මම තනිවම මරණය සමඟ සටන් කිරීමට පටන් ගෙන ඇත්තෙමි. මෙම සතුරා (මරණය) පරාජය කිරීමට මට නොහැකි වනු ඇත.”

එවිට ථේරපුත්තාභය මහරහතන් වහන්සේ රජතුමාට මෙසේ පිළිතුරු දුන් සේක: “මහා රජතුමනි, ඔබගේ සිත සන්සුන් කරගන්න. පාපය නමැති සතුරාගේ බලය පරාජය නොකර, මරණය නමැති සතුරාගේ බලය පරාජය කළ නොහැක. මන්ද, අපගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත්තේ, ලෝකයේ හටගන්නා සියලු දේ අනිවාර්යයෙන්ම නැති වී යන බවයි. එබැවින්, සියල්ල අනිත්‍යයි. මෙම දිරාපත්වීමේ සහ නැති වී යාමේ ස්වභාවය බුදුන් වහන්සේට පවා පොදු විය. එබැවින්, ඔබ විසින් සිදු කරන ලද බොහෝ පින්කම් සහ දානමය කටයුතු නැවත සිහිපත් කරගන්න.

ථේරපුත්තාභය මහරහතන් වහන්සේගේ එම වදන්වලින් රජතුමා මහත් සැනසීමක් ලැබීය. අනතුරුව, රුවන්වැලි සෑය පෙනෙන මානයේ, උපෝසථ ශාලාවේ මිදුලේ සුදුසු තැනක තම දේහය තැන්පත් කරන ලෙස ඔහු ඇමතිවරුන්ට උපදෙස් දුන්නේය. ඉන්පසුව, ඔහු තම සොහොයුරු සද්ධාතිස්සට අවසන් වරට අමතා මෙසේ පැවසීය:

“මාගේ ආදරණීය තිස්ස, මහා සෑයේ ඉතිරි වී ඇති සියලු වැඩ කටයුතු ඉතා හොඳින් හා සම්පූර්ණයෙන්ම නිම කරන්න. දිනපතා උදේ සවස මෙම පූජනීය ස්ථානයේ මල් පූජා පවත්වන්න. දිනකට තුන් වරක්, සම්පූර්ණ වාද්‍ය කණ්ඩායම සමඟ පූජා කටයුතු සිදු කරන්න. තථාගතයන් වහන්සේගේ උතුම් ශාසනය වෙනුවෙන් මා විසින් නියම කරන ලද පූජාවන් සහ කළ යුතු දේවල් මොනවාද, මාගේ දරුව, ඒවා කිසිදු අඩුවකින් තොරව දිගටම පවත්වන්න.”

දුටුගැමුණු රජතුමාගේ අභාවයෙන් පසුව, සද්ධාතිස්ස රජතුමා සෑයේ ඉතිරි වැඩ කටයුතු සම්පූර්ණ කළේය. ඔහු සෑයේ කොත් කැරැල්ල නිමවා, මුළු සෑයටම බදාම ගා පින්තාරු කළේය. එසේම, ඔහු සලපතල මළුව වටා, එක් එක් පැත්තට හස්ති රූප 100 බැගින්, හස්ති රූප 400 කින් සරසන ලද ප්‍රාකාරයක් ද ඉදිකළේය.

රුවන්වැලි මහා සෑයට වෙනත් රජවරුන්ගෙන් ලැබුණු දායකත්වය

රුවන්වැලිමහාසෑය වටා ඇති පරිශ්‍රයේදී, දුටුගැමුණු රජතුමාගේ, ඔහුගේ මෑණියන් වූ විහාර මහා දේවියගේ සහ භාතිකා තිස්ස රජතුමාගේ (ක්‍රි.ව. 140-164) කළුගලින් නෙළන ලද පිළිම දැකගත හැකිය.

භාතිකතිස්ස රජතුමා සෑයට විවිධ පූජාවන් සිදු කර ඇත. එක් අවස්ථාවක, ඔහු සෑයේ පේසාවේ සිට කොත දක්වාම සුවඳ මල් මාලාවලින් ආවරණය කළේය. තවත් අවස්ථාවක, ඔහු මුළු සෑයම කුංකුම වර්ණයෙන් පින්තාරු කර, එය මල් කළඹක් මෙන් පෙනෙන සේ අලංකාර කළේය. තවත් විශේෂ අවස්ථාවක, ඔහු අභය වැවේ ජලය යන්ත්‍ර මගින් සෑය මතට ගෙන, මල් මතින් වත් කර, සෑය මල් සහ ජලයෙන් ආවරණය කළේය.

වාර්තාගත ඉතිහාසයට අනුව, රුවන්වැලි සෑය අවසන් වරට අලුත්වැඩියා කර ඇත්තේ මීට වසර 800කට පමණ පෙර මහා පරාක්‍රමබාහු රජතුමා (ක්‍රි.ව. 1153-1186) විසිනි.

ගමන් මාර්ග (අනුරාධපුරයට )

කොළඹ සිට ප්‍රධාන මාර්ග කිහිපයක් ඔස්සේ අනුරාධපුරයට ලඟා විය හැකිය. නමුත් ප්‍රධාන මාර්ග දෙක ඇත්තේ කුරුණෑගල හා පුත්තලම (පුත්තලම) හරහා ය. පුත්තලම හරහා මාර්ගයේ ගමන් කරන විට වන ලැහැබින් වටවූ දර්ශනීය විල්පත්තු ප්‍රදේශය පසුවේ. කුරුණෑගල සිට අනුරාධපුරයට ප්‍රධාන මාර්ග දෙකක් ඇත. වඩාත් ජනප්‍රිය මාර්ගය දඹුල්ල හරහා ය. අනෙක් මාර්ගය ගල්ගමුව හරහාය. සියලුම මාර්ග වලින් බහුලව භාවිතා වන්නේ කුරුණෑගල – දඹුල්ල මාර්ගය (2 වන මාර්ගය) යි.


මෙය කියවන ඔබත් මෙම  පූජනීය ස්ථානයට ඇවිත් පූජනීයත්වය අත්විඳ බලන්න 🙏


Wednesday, January 28, 2026

                                         

                                                      රාවණා ඇල්ල ( Rawana waterfall)


රාවණා ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි සුන්දර දිය ඇල්ලක් වේ. එය දැනට රටේ පුළුල්ම දිය ඇල්ලක් ලෙස ශ්‍රේණිගත වේ. එහි සුන්දරත්වය නැරඹීමට දෙස් විදෙස් බොහෝ සංචාරකයින් රැසක් අදවන විට පැමිණෙයි. 




 
Rawana waterfall

                                                                   Rawana waterfall



විස්තරය
මෙම දිය ඇල්ල ආසන්න වශයෙන් මීටර් 25 (අඩි 82) පමණ උසකින් යුක්ත වන අතර ඕවලාකාර හැඩැති අවතල පාෂාණ තලයකින් කඳුරැල්ලක් ගලා යයි. දේශීය තෙත් සමයේදී දිය ඇල්ල මැලවී යන පෙති සහිත පුවක් මලකට සමාන යැයි කියනු ලැබේ. නමුත් ජලය ගලායාම නාටකාකාර ලෙස අඩු වන වියළි කාලවලදී මෙය එසේ නොවේ. ඇල්ල රාවණා ඇල්ල වනජීවී අභයභූමියේ කොටසක් වන අතර, ඇල්ල ප්‍රාදේශීය දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 6ක් (සැතපුම් 3.7) දුරින් පිහිටා ඇත.

ජනප්‍රවාද
රාවණා සම්බන්ධ මනඃකල්පිත ජනප්‍රවාද මෙම රාවණා ඇල්ල සමග බැඳී පවතී. එම ජනප්‍රවාද අනූව රාමා සහ ඔහුගේ සහෝදර ලක්ෂ්මන් විසින් සිය සහෝදරියගේ නාසය කපාදැමීම හේතුවෙන් රාවණා විසින් සීතා පැහැරගෙන අවුත් මෙම දියඇල්ල පිටුපස වූ ගුහාවක රඳවා තැබූ බව පැවසෙයි. එසේම රාවණා විසින් මෙහි සිට රාවණහත්ත වාදනය කල බවද මිත්‍යා කථාවල පැවසෙයි.



                                                                Rawana Waterfall


රාවණා ඇල්ල ගුහාව

ගුහාවට පඩිපෙළ
රාවණා ඇල්ල ගුහාව පිහිටා ඇත්තේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1,370 (අඩි 4,490) උසින් පිහිටි කඳු බෑවුමක පදනම මතය. මෙම ගුහාව බණ්ඩාරවෙල සිට කිලෝමීටර් 11 (සැතපුම් 7) දුරින් පිහිටි ජනප්‍රිය දේශීය සංචාරක ආකර්ෂණයකි. ගුහාව තුළ සිදු කරන ලද කැණීම්වලින් වසර 25,000 කට පෙර මානව වාසස්ථාන පිළිබඳ සාක්ෂි අනාවරණය විය.
 
ඉතින් ඔබත් මෙම ආකර්ෂණීය ස්තානයට ඇවිදින් සුන්දරත්වය අත්විඳ බලන්න 💓💗




 



Tuesday, January 13, 2026

සංචාරක ස්ථානයක් වෙන ආරුගම්බේ

                                          
                                                               🏄ආරුගම්බේ 


ARUGAMBAY
 
ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ස්‍තානයක් වෙන සුන්දර ආරුගම්බේ ආකර්ෂණීය සංචාරක ස්තානයක් ලෙසට අදවෙන විටදී පත්ව ඇත. දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්ගේ ආකර්ෂණීයත්වය අතින් ඉතා ඉහළය.

ආරුගම්බේ ශ්‍රී ලංකාවේ අග්නිදිග වෙරළ තීරයේ, වියළි කලාපීය ඉන්දියන් සාගරය ආශ්‍රිත පිහිටා ඇති බොක්කක් වේ. මෙම බොක්ක ආසන්න වශයෙන් පොතුවිල් වෙළෙඳපොළ නගරයේ සිට කිලෝමීටර 4ක් (සැතපුම් 2.5)දකුණින් සහ කොළඹ සිට කිලෝමීටර 320ක් ( සැතපුම් 200) නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇත.මෙම ප්‍රදේශයේ  ජනාවාසය, ප්‍රධාන වශයෙන් මුස්ලිම් වන අතර එය උල්ලයි නමින් හැඳින්වේ. කෙසේ වෙතත් ගමේ දකුණු ප්‍රදේශයේ සැලකිය යුතු දෙමළ හා සිංහල ජනගහනයක් සිටින අතර එමෙන්ම බොහෝ දුරට යුරෝපයේ හා ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිට පැමිණි ජාත්‍යන්තර සංක්‍රමණිකයින් ගණනාවක් ඇත. සාම්ප්‍රදායිකව ධීවර කර්මාන්තය දේශීය ආර්ථිකය තුල ආධිපත්‍ය උසුලන අතර, මෑත වසර කිහිපය තුල සංචාරක කර්මාන්තය ප්‍රදේශයේ වේගයෙන් වර්ධනය වී ඇත. ආරුගම්බේ සංචාරක ආධිපත්‍ය සර්ෆ් සංචාරක කර්මාන්තය දරන්නේ, මෙම ප්‍රදේශය ගුණාත්මක විරාම කිහිපයකට ස්තුති වන්නටයි. කෙසේ වෙතත් සංචාරකයන් දේශීය මුහුදු වෙරළ, කලපු, ඓතිහාසික වෙහෙර විහාර සහ අසල පිහිටි කුමන ජාතික උද්‍යානයටද ආකර්ශනය වී සිටිති.
 

ARUGAMBE




බොක්ක, වෙරළ තීරයේ සිට ක්‍රියාත්මක වන විශාල ධීවර යාත්‍රා  ප්‍රමාණයකට නවතා තැබීමේ ඉඩ ලබා දෙයි. 2004 සුනාමියෙන් පසුව බොහෝ සංවිධාන බෝට්ටු පරිත්‍යාග කල අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අන් කවරදාටත් වඩා වැඩි ධීවර යාත්‍රා ගණනක් පවතී. ප්‍රධාන වෙරළ  ටිකක් අපිරිසිදු අතර ආසන්නයේ ඇති වෙරළ හා සාපේක්ෂව බලන විට එය සුන්දර බැවින් සහ විශිෂ්ට තරංග රළ සහිත වේ.

 බොහෝ සංවිධාන ප්‍රදේශයේ පුළුල් වැඩ සටහන් ක්‍රියාත්මක කර ඇත.  කිසිදු සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් 2010 අලුත් අවරුදු දිනට පසු නිරීක්ෂණය කල නොහැක. ප්‍රධාන මාර්ගය, 2004 දී පැවති ආකාරයට සමානවම 2009 වන විටත් කොන්ත්‍රාත්කරුවන් විසින් පසුගිය දා (සැප්තැම්බර්, 2010) ඇවිදීමේ වීදි වල ඉදිකිරීමේ කටයුතු නිම කරන ලදී. මීගමුව සහ හික්කඩුව වැනි අනෙකුත් මුහුද ආශ්‍රිත සංචාරක නිකේතන වල සිදු වූ වැරදි නැවත නැවතත් මෙහිද සිදු වේ. එක්සත් ජනපදයේ මර්සි බලකාය සෑම සංවිධානයකටම වඩා ක්‍රියාකාරී වී ඇත. එක්සත් ජනපදය තුල ඔප්රා වින්ෆ්රෙයි මහතාගේ 'ඒන්ජල් නෙට්වර්ක්' විසින් විශාල අරමුදල් එකතු කිරීමේ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවක් මගින් අරමුදල් සපයන ලදි . නමුත් කනගාටුවට කරුණ වන්නේ, එම ව්‍යාපෘති කිසිවක් අවුරුද්දක කාලයක් වත් ක්‍රියාත්මක නොවීමයි . නව පාලම යු. එස්. ඒ. අයි. ඩී. විසින් ඉදිකර ඇත. එය 2008 දී වාහන ගමනාගමනය සඳහා විවෘත කරන ලදි. එය 1960 දී නැවත ඉදි කල අතර, මුල් සන්ධිස්ථානීය කොටුව ඉදිකිරිම ආරුගම්බේ පොතුවිල් පවතී . ප්‍රධාන ඒ 4 මාර්ගයේ 31කිලෝ මිටර් කනුව අසලින් (ප්‍රසිද්ද කොළඹ හයිලෙවල් පාර - පොතුවිල් ) ආරුගම්බේ දක්වා වැටෙන ඉතා ආසන්න කෙටි මාර්ගයක් ඇත . මෙම සුන්දර මාර්ගය දුලි සහිත පොතුවිල් නගරය මගහරිමින් දිවෙන අතර කිසිදු පාලමක් පසුකිරීමටද අවශ්‍ය නොවේ.

රාජ්‍ය නොවන ඉතාලි එන් ජී ඕ සංවිධාන දෙකක් වන 'ICEI' සහ 'Overseas' විසින් දීර්ග කාලීන සංවර්ධනය සිදු කර ඇති අතර, එය 2013 සිට මේ වන තුරු ප්‍රදේශයේ ක්‍රියාත්මක වන එකම සංවර්ධන මූල්‍ය ආයතනය වන අතර වගකිව යුතු සංචාරක හා තිරසාර කෘෂිකාර්මික වැඩ කටයුතු එය මගින් සිදු කරයි. As a මෙම රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන දෙක මගින් සිදු කල වැඩ කටයුතු වල උරුමය, ඉකොවේව් නම් වන සමාජ ව්‍යාපාරයක් ලෙස ක්‍රියාත්මකවන දේශීය සංවිධානය විසින් ස්ථාපිත කර ඇත. Ecowave දැනට ආරුගම්බේ ප්‍රදාන පාරේ අලෙවිහලක් කළමනාකරණය කර ඇති අතර ගොවීන්ට වෙළෙඳපොළ අවස්ථා ලබාදීම, හා සංචාරකයන් සඳහා ප්‍රජා සංචාරක විස්තර සටහන් ඉදිරිපත් කරයි.
 





ARUGAMBE BEACH



ආරුගම්බේ ප්‍රදේශයේ ගුණාත්මක සර්ෆ් විරාම ගණනාවක් සඳහා නිවහනක් වී ඇත. වඩාත් ජනප්‍රිය වන්නේ බොක්කේ දකුණු දෙසට වන්න පිහිටා ඇති 'ප්‍රධාන ස්ථානය' යි. මෙම මූලික ගල් පර සහ අනෙකුත් බැරල් කොටස් ගණනාවක්ද ඇත. එම ප්‍රදේශයේ වෙනත් විරාම ලෙස විස්කි පොයින්ට් සහ පොතුවිල් පොයින්ට් ඇතුළත් වන අතර , හා එලිෆන්ට් රොක්, පීනට් ෆාම් හා ඔකඳට යන මාර්ගයද දක්නට ඇත. මෙම විවේකයන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ ජාත්‍යන්තර සංචාරකයන්ගේ අඛණ්ඩ ජන ආකර්ෂණයට ලක් වී ඇත . අරුගම්බේ, අගනා දේශීය සරෆ් ස්ථානයක් වන අතර ලංකාවේ වඩාත් දක්ෂ සර්ෆ් කරුවන්ට නිවහනක් ද වී ඇත. මෑත වසර කිහිපය තුළ දී ආරුගම්බේ සිට සරෆ් කරන්නන් ජාතික තරගාවලි ආධිපත්‍යද දරා ඇත. 2010 මැද බාගයේදී, සර්ෆ් වෘතිකයන්ගේ සංගමය එහි පළමු ජාත්‍යන්තර සර්ෆ් තරගයට සත්කාරකත්වය දැරීය. ජයග්‍රාහකයා ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ජූලියන් විල්සන්  සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2014-04-15 at the Wayback Machine විය. 2011 සහකාර පොලිස් අධිකාරී තරගයේදී ආරුගම්බේ පිරිමි දිගු මණ්ඩල ශූරතා තරගය සදහා කාන්තා තරගයක්ද එකතු කරන ලදී.

ආසන්නයේ (4 කිලෝමීටර (2.5 සැත) පොතුවිල් මුස්ලිම් ගම්මානය, සංචාරක ලැගුම් හලක්ද, වාණිජ හා ප්‍රවාහන මධ්‍යස්තානයක් ද වන පොතුවිල් ආරුගම්බේ දකුණු වෙරල තීරයේ පිහිටා ඇති අතර (4 කිලෝමීටර (2.5 සැත) දොරටුවක් හා යාල නැගෙනහිර ජාතික වන උද්‍යානය වෙත ඇති එකම පිවිසුම් මාර්ගය ද වේ. 2.2 කිලෝමීටර  (1.4 සැත) දුරකින් වෙරළ පවතී.  මෙම ප්‍රදේශය කුමන නමින් හදුන්වන අතර (44 කිලෝමීටර  (27 සැත) පානම සිංහල ජනාවාස හරහා ළගා විය හැක. (17 කිලෝමීටර (11 සැත) සහ ඔකඳ දේවාලය පාර හරහා (32 කිලෝමීටර (20 සැත) ද එම ප්‍රදේශය අලි ඇතුන් ගණනාවක් සඳහා නිවහනක් වී ඇති අතර බොහෝවිට ලුණුගල සහ කුමන ජාතික වන උද්‍යානය අතර ගමන් කරයි.


ARUGAMBE
 

2004 සුනාමි ව්‍යසනයෙන් මුලුමනින්ම විනාශ වූ ආරුගම්බේ පාලම යළි ඉදිකෙරිණ. පොතුවිල්, ආරුගම්බේ සහ පානම යාකරමින් ඉදිකළ මෙම මහා පාළම “නැගෙනහිර නවෝදයේ” තවත් වැදගත් සංධිස්ථානයක් වේ.  පැරනි පාලමට සමාන්තරව දිවෙන මෙම නව පාලම දිගින් මීටර 185 වන අතර මෙහි වියදම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 10කි. දිනකට පුද්ගලයින් 5000ක් සහ රථ වාහන 1400කට වැඩි ගණනක් මේ මතින් ගමන් කරයි.  මෙම පාලම මගින් ප්‍රදේශයේ ධීවර, කෘෂි සහ අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන්හි රැකියාවන්හි නියුක්ත වූවන්හට අත්වන ප්‍රතිලාභ ඉමහත්ය. USAID ආධාර මහින් මෙම පාලම ඉදිකෙරින. එමෙන්ම පානම ගම්වාසීන්ගේ රැකියා අවස්තා සඳහාද රැකියා ස්තානයක් ලෙස ආරුගම්බේ ඉවහලක් වී ඇත. අද වෙන විටදී සුන්දරත්වය අතින් ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතින මෙම සුන්දර ආකර්ෂණීය ස්තානය නොයෙක් අකාර්ෂණීකයන්ගේ ලැඟුම් හලක් බවට පත්ව හමාරය.

මෙය කියවන ඔබත් මෙම ආකර්ෂණීයත්වය අත් විඳීමට නම්, සුන්දර ආරුගම්බේට ඇවිත් සුන්දරත්ව අත්විඳ බලන්න. 🏄 ✨️😍

ගැටඹේ විහාරය

                                                                     ගැටඹේ විහාරය ගැටඹේ යන නාමය සෑදී ඇත්තේ මහවැලි ගඟේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටා තිබ...